Wodospad Niagara to jeden z najsłynniejszych krajobrazów Ameryki Północnej. Ta kamera pokazuje go od strony kanadyjskiej, czyli z brzegu, z którego widać wszystkie trzy wodospady naraz. Współrzędne kamery wskazują okolice wieży widokowej Skylon w mieście Niagara Falls w prowincji Ontario. To kilkaset metrów od krawędzi skarpy nad wąwozem rzeki Niagara. Podgląd na żywo pozwala sprawdzić, jak wodospad wygląda o każdej porze roku: latem przy największym przepływie, zimą w otoczeniu lodu, a w listopadzie i grudniu w czasie festiwalu świateł.
Trzy wodospady i granica pośrodku
Pod nazwą „wodospad Niagara” kryją się trzy osobne progi: Wodospad Amerykański, niewielki Bridal Veil (Welon Panny Młodej) i największy, podkowiasty Horseshoe Falls. Horseshoe ma około 790 metrów szerokości i przecina go granica między Ontario a stanem Nowy Jork. Od dwóch pozostałych oddziela go Kozia Wyspa (Goat Island), która należy do Stanów Zjednoczonych. Krawędź Wodospadu Amerykańskiego ma około 260 metrów długości.
Od krawędzi do lustra rzeki poniżej jest około 57 metrów. Przy Wodospadzie Amerykańskim woda spada tylko 21–34 metry, bo u jego podnóża leży rumowisko skalne. Przez Horseshoe przepływa mniej więcej 90 procent wody rzeki. W szczycie sezonu letniego, w ciągu dnia, przez jego krawędź przelewa się ponad 168 tysięcy metrów sześciennych wody na minutę.
Woda na zegarek
Ilość wody w wodospadzie zależy od pory dnia, a reguluje to umowa międzynarodowa. Kanadyjsko-amerykański traktat z 1950 roku ustala minimalny przepływ w godzinach turystycznych. Od 1 kwietnia do 15 września obowiązuje on od 8:00 do 22:00, a od 16 września do 31 października od 8:00 do 20:00. W tym czasie przez wodospad musi płynąć co najmniej 2832 m³ wody na sekundę. W pozostałych godzinach i poza sezonem wystarczy połowa tej ilości. Nadwyżka trafia wtedy do elektrowni wodnych.
Kto ogląda kamerę późnym wieczorem albo zimą, patrzy więc na wodospad z mniejszą ilością wody niż w letnie popołudnie. Na naturalny przepływ wpływa też poziom jeziora Erie. Rzeka niesie zwykle najwięcej wody późną wiosną i na początku lata.
Regulacja przepływu spowolniła też cofanie się wodospadu. Przez ostatnie stulecia krawędź erodowała w tempie od 1 do 1,5 metra rocznie. Obecnie szacuje się to na około 30 centymetrów na rok. Tysiące lat temu wodospad znajdował się kilka kilometrów dalej, w rejonie dzisiejszego Queenston.
Lód, zatrzymana rzeka i osuszony wodospad
W historii Niagary zdarzyło się kilka niezwykłych przerw w spadaniu wody. 29 marca 1848 roku kry z jeziora Erie zablokowały wypływ rzeki i wodospad zamilkł na ponad dobę. W 1912 roku Wodospad Amerykański całkowicie zamarzł. 4 lutego tego samego roku doszło do tragedii na tzw. moście lodowym, czyli zatorze z kry u stóp wodospadu, po którym chodzili ludzie. Częściowe zamarzanie notowano też w 2014, 2017 i 2019 roku.
W 1969 roku Wodospad Amerykański osuszono celowo. Od czerwca przez kilka miesięcy tymczasowa tama kierowała całą wodę na stronę kanadyjską, żeby naukowcy mogli zbadać skały. Tamę wysadzono w listopadzie.
Od Hennepina do śmiałków w beczkach
Pierwszy europejski opis wodospadu pochodzi z 1677 roku. Sporządził go misjonarz Louis Hennepin. W XIX wieku Niagara stała się celem podróży poślubnych. Jako pierwszą taką parę zapisano Theodosię Burr Alston i Josepha Alstona, którzy przyjechali tu w 1801 roku.
Wodospad przyciągał też ryzykantów. 30 czerwca 1859 roku Charles Blondin po raz pierwszy przeszedł nad wąwozem po linie. Według relacji oglądało go około 25 tysięcy osób. 24 października 1901 roku Annie Edson Taylor jako pierwsza przepłynęła przez wodospad w beczce, w dniu swoich 63. urodzin. Przeżyła z niewielką raną głowy.
Żeby chronić otoczenie wodospadu przed chaotyczną zabudową, w 1885 roku po obu stronach granicy powstały parki. W Ontario był to Queen Victoria Niagara Falls Park, a w stanie Nowy Jork Niagara Reservation, pierwszy park stanowy w tym stanie. Kanadyjskim brzegiem rzeki do dziś zarządza Niagara Parks Commission.
Skylon i okolica kamery
Nad okolicą, którą wskazują współrzędne kamery, góruje Skylon Tower. Wieża mierzy 160 metrów i została otwarta 6 października 1965 roku. Na szczyt wjeżdżają trzy zewnętrzne windy nazywane „Yellow Bug”, którym zajmuje to 52 sekundy. Na górze jest taras widokowy i restauracja, która obraca się raz na godzinę. Licząc od poziomu rzeki pod wodospadem, szczyt wieży znajduje się 236 metrów wyżej.
Kilka przecznic dalej zaczyna się Clifton Hill, ulica atrakcji, muzeów figur woskowych i sklepów z pamiątkami. Rozbudowano ją głównie od połowy lat 60. XX wieku. Na północ od wodospadów leży Rainbow Bridge, most graniczny otwarty 1 listopada 1941 roku. Zastąpił on most Honeymoon Bridge, który zawalił się w styczniu 1938 roku pod naporem lodu. Ciężarówki nie mogą z niego korzystać.
Co zobaczyć na miejscu i kiedy zaglądać do kamery
Wodospad ogląda się z kilku poziomów:
- Journey Behind the Falls w Table Rock Welcome Centre. Winda zjeżdża około 38 metrów w głąb skały, do tuneli za ścianą wody. Atrakcja jest przebudowywana. Pierwszy etap ma być gotowy latem 2027 roku i otworzy ponownie tunel z 1903 roku. Drugi etap, z nowym dolnym tarasem widokowym, zaplanowano na lato 2028 roku.
- Niagara Parks Power Station, elektrownia działająca od 1905 do 2006 roku. Od 1 lipca 2022 roku można stąd zjechać windą około 55 metrów w dół i przejść tunelem długości około 670 metrów na platformę u podnóża wodospadów.
- Rejsy pod wodospady. Od strony kanadyjskiej pływa Niagara City Cruises (do 2021 roku pod nazwą Hornblower Niagara Cruises), od amerykańskiej słynna Maid of the Mist.
Najciekawsze momenty w kamerze:
- Wieczory, kiedy wodospady są podświetlane na kolorowo.
- Mroźne zimy, kiedy wokół wody narasta lód.
- Okres Winter Festival of Lights. Darmowy festiwal świateł prowadzi ośmiokilometrową trasą przez tereny Niagara Parks, wyspy Dufferin i dzielnicę turystyczną. Edycja 2025 trwała od 15 listopada do 4 stycznia, a w wybrane wieczory odbywały się pokazy fajerwerków.
Kto planuje przyjazd, powinien sprawdzić aktualne godziny otwarcia atrakcji i program festiwalu na stronie Niagara Parks. Warto też wziąć pod uwagę, że latem, w ciągu dnia, przez wodospad płynie najwięcej wody.
Źródła informacji (18)
- Niagara Falls Facts niagarafallstourism.com
- Niagara Falls (Wikipedia) en.wikipedia.org
- Niagara Falls (Britannica) britannica.com
- Skylon Tower (Wikipedia) en.wikipedia.org
- The History of Skylon Tower skylon.com
- Journey Behind the Falls (Wikipedia) en.wikipedia.org
- History of Journey Behind the Falls niagaraparks.com
- Journey Behind the Falls Redevelopment niagaraparks.com
- Century-old power tunnel opens at Niagara Falls globalnews.ca
- Niagara Parks Power Station Tunnel nyfalls.com
- Niagara City Cruises vs Maid of the Mist livethatadventure.com
- Opening day Hornblower Niagara Cruises niagaracruises.com
- Clifton Hill, Niagara Falls wikipedia.com
- A daredevil history of Niagara Falls history.com
- Niagara's Daredevils discoverniagara.org
- Niagara Falls Daredevils niagarafallsusa.com
- At Niagara Parks – Winter Festival of Lights is Back niagaraatlarge.com
- Niagara Parks to host kick off celebration for 41st annual Winter Festival of Lights niagaraparks.com


